Ararım seni her yerde...

Diziler

Giriş

Dizi, aynı tipteki verilere tek bir isimle erişmek için kullanılan bir kümedir. Bu küme matematikteki küme kavramından biraz farklıdır. Bir dizi bildirildikten sonra, dizinin bütün elemanları bellekte peşpeşe saklanır [1]. Bu yüzden dizilere tek bir isim altında çok sayıda değişken içeren bellek bölgesi de denir. Buna göre, bir diziyi dizi yapan iki temel özellik vardır [2]:

  • dizi elemanların bellekte (program çalıştığı sürece) sürekli biçimde bulunması
  • dizi elemanların aynı türden değişkenler olması


10.1 Dizilerin Bildirimi

Bir dizi çok sayıda değişken barındırdığından, bunları birbirinden ayırdetmek için indis adı verilen bir bilgiye ihtiyaç vardır. C Programlama Dili'nde, bir dizi hangi tipte tanımlanmış olursa olsun başlangıç indisi her zaman 0'dır.
Bir dizinin bildirim işleminin genel biçimi söyledir: 
        veriTipi dizi_adı[eleman_sayısı];
Örneğin, 5 elemanlı, kütle verilerini bellekte tutmak için, kutle dizisi şöyle tanımlanabilir: 
      float kutle[5];
Bu dizinin elemanlarına bir değer atama işlemi şöyle yapılabilir: 
      kutle[0] = 8.471
      kutle[1] = 3.683
      kutle[2] = 9.107
      kutle[3] = 4.739
      kutle[4] = 3.918

NOT

1. elemanın indisi 0,
5. elemanın indisinin 4 olduğuna dikkat edin.


Bildirim sırasında dizilerin eleman sayısı tamsayı türünden bir sabit ifadesiyle belirtilmesi zorunludur. Örneğin: 
      int n = 100;
      int a[n];

şeklindeki tanımlama, dizi uzunluğunun değişken (n) ile belirtilmesi nedeniyle geçersizdir. Bunun yerine, dizilerin eleman sayısı aşağıdaki gibi sembolik sabitlerle belirtmek mümkündür. 
     #define  n  100
     ...
     int a[n];

Bir dizinin bellekte kapladığı alanın bayt cinsinden karşılığı sizeof operatörü ile öğrenilebilir. 
     int   a[5], b, c;
     ...
     b = sizeof(a);                /* bellekte kapladığı alan: b = 4*5  = 20 bayt */
     c = sizeof(a) / sizeof(int);  /* Dizinin boyutu         : c = 20/4 = 5       */


10.2 Dizilere Başlangıç Değeri Verme

Bir diziye başlangıç değerleri aşağıdaki gibi kısa formda atanabilir: 
     float  kutle[5]= { 8.471, 3.683, 9.107, 4.739, 3.918 };
     int    maliyet[3] = { 25, 72, 94 };
     double a[4] = { 10.0, 5.2, 7.5, 0.0};

Küme parantezlerinin sonlandırıcı ; karakteri ile bittiğine dikkat ediniz.

Bir dizinin uzunluğu belirtilmeden de başlangıç değeri atamak mümkündür. 
     int   a[] = { 100, 200, 300, 400 };
     float v[] = { 9.8, 11.0, 7.5, 0.0, 12.5};

Derleyici bu şekilde bir atama ile karşılaştığında, küme parantezi içindeki eleman sayısını hesaplar ve dizinin o uzunlukta açıldığını varsayar. Yukarıdaki örnekte, a dizisinin 4, v dizisinin 5 elemanlı olduğu varsayılır.


10.3 Dizileri Yazdırma/Okuma

printf ve scanf fonksiyonları bir dizinin okunması ve yazdırılması için de kullanılır. Örneğin bir A dizisinin aşağıdaki gibi bildirildiğini varsayalım: 
      int A[10];

Bu dizinin elemanlarını klavyeden okumak için: 
      for(i=0; i<10; i++)
         scanf("%d",&A[i]);

daha sonra bu değerlerini ekrana yazmak için: 
      for(i=0;i<10;i++)
         printf("%d\n",A[i]);

Program 10.1, klavyeden girilen N = 10 adet sayının ortalamasını hesaplar. Ortalama formülü ile hesaplanabilir.

Program 10.1: 10 sayının ortalamasını hesaplar
01: 
02: 
03: 
04: 
05: 
06: 
07: 
08: 
09: 
10: 
11: 
12: 
13: 
14: 
15: 
16: 
17: 
18: 
19: 
20: 
21: 
22: 
23: 
24: 
25: 
26: 

/* 10prg01.c: 10 tamsayının aritmetik ortalamasını hesaplar */

#include <stdio.h>

#define N 10

int main()
{
   int   i;
   float x[N], ort, toplam = 0.0;

   for(i=0; i<N; i++)
   {
      /* i. eleman okunuyor ... */
      printf("%d. sayi : ",i+1);
      scanf("%f",&x[i]);  

      toplam += x[i];
   }

   ort = toplam/N;

   printf("Sayilarin ortalamasi = %f\n",ort);

 return 0;
}

ÇIKTI

1. sayi : 1
2. sayi : 0
3. sayi : 9
4. sayi : 7
5. sayi : 2
6. sayi : 10
7. sayi : 11
8. sayi : 4
9. sayi : 6
10. sayi : 5
Sayilarin ortalamasi = 5.500000


Bu programda, ortalaması alınacak sayılar adı x olan 10 elemanlı tamsayı tipindeki bir dizide saklanmıştır. Bu şekilde saklanan sayıların hepsi program çalıştığı sürece bellekte kalacaktır. Bu sayede, program içinde daha sonra (gerektiğinde) aynı sayılar tekrar kullanılabilir. Bu program, dizi kullanmadan da yazılabilirdi. Fakat, bazı hallerde dizi kullanmak kaçınılmaz olur.

Porgram 10.2, n = 10 tane sayının ortalamasını ve standart sapmasını hesaplar. Standart sapma,

formülü ile hesaplanabilir. Burada,

Program 10.2: 10 sayının ortalamasını ve standart sapmasını hesaplar
01: 
02: 
03: 
04: 
05: 
06: 
07: 
08: 
09: 
10: 
11: 
12: 
13: 
14: 
15: 
16: 
17: 
18: 
19: 
20: 
21: 
22: 
23: 
24: 
25: 
26: 
27: 
28: 
29: 
30: 
31: 
32: 
33: 
34: 
35: 

/* 10prg02.c 
   10 tane sayının aritmetik ortlamasını ve standart sapmasını hespalar. */

#include <stdio.h>
#include <math.h>

#define N 10

int main(void)
{
   int   i;
   float x[N], toplam = 0.0, ort, std_sap = 0.0;

   /* ortalama hesabı */
   for(i=0; i<N; i++)
   {
      printf("%d. sayi : ",i+1); 
      scanf("%f",&x[i]);

      toplam += x[i];
   }

   ort = toplam/N;

   /* standart sapma hesabı */
   for(toplam = 0.0, i=0; i<N; i++)
       toplam += pow(x[i]-ort, 2.0);

   std_sap = sqrt( toplam/(N-1) );

   printf("Ortalama       = %f\n",ort);
   printf("Standart sapma = %f\n",std_sap);

  return 0;
}

ÇIKTI

1. sayi : 7
2. sayi : 8
3. sayi : 9
4. sayi : 6
5. sayi : 5
6. sayi : 8
7. sayi : 8
8. sayi : 10
9. sayi : 11
10. sayi : 6
Ortalama       = 7.000000
Standart sapma = 2.054805



10.4 Sıralama (Sorting)

Bazı uygulamalarda bir grup sayının büyükten küçüğe, veya küçükten büyüğe, doğru sıralanması gerekebilir. Bu tip sıralama problemleri için çeşitli algoritmalar geliştirilmiştir. Sıralama mantığını anlamadan önce bir dizinin en büyük (veya en küçük) elemanının nasıl bulunduğunu inceleyelim. Program 10.3, bir dizinin en büyük elemanını bulup ekrana yazar.

Program 10.3: Bir dizinin en büyük elemanının bulunuşu
01: 
02: 
03: 
04: 
05: 
06: 
07: 
08: 
09: 
10: 
11: 
12: 
13: 
14: 
15: 
16: 
17: 
18: 
19: 
20: 
21: 

/* 10prg03.c
   Bir dizinin en büyük elemanını bulup ekrana yazar */

#include <stdio.h>

int main(void)
{
   int   a[10] = {100, -250, 400, 125 ,550, 900, 689, 450, 347, 700};
   int   k, eb;

   /* ilk eleman en büyük kabul ediliyor */
   eb = a[0]; 

   for(k=1; k<10; k++)
      if( a[k]>eb ) eb = a[k];

   printf("En buyuk eleman = %d\n",eb);

 return 0;
}

ÇIKTI

En buyuk eleman = 900


En büyük sayıyı bulan bu algoritma oldukça kolaydır. 12. satırda eb = a[0]; ataması ile dizinin ilk elemanının en büyük olduğu varsayılır. Daha sonra büyüğe rastladıkça (15. satır) eb = a[k]; ile eb değişmektedir.

Program 10.3 bir dizinin en büyük elemanını bulur. En büyük elemanın kaçıncı indis (eleman) olduğu sorgulanmak istendiğinde: programdaki koşul yapısını aşağıdaki gibi değiştirmek yeterlidir. eb değiştikçe, i değişkeni en büyük elemanın indisini tutar. 
     for(k=0; k<10; k++){
        if( a[k] > eb ){
          eb = a[k];
          i = k;
        }
     }


n elemanlı bir dizinin, elemanlarını büyükten küçüğe doğru sıralamak için çok popüler iki algoritma aşağıda verilmiştir[2].

Seçerek Sıralama (Selection Sort):
En büyük elemanı bul başa koy biçimindeki sıramadır. Algoritmanın uygulaması Program 10.4'de gösterilmiştir.
Bu algoritmada kullanılan kombinasyon sayısı (algoritmanın karmaşıklığı): n*(n-1)/2 dir.

Program 10.4: Seçerek Sıralama (Selection Sort) Algoritması
01: 
02: 
03: 
04: 
05: 
06: 
07: 
08: 
09: 
10: 
11: 
12: 
13: 
14: 
15: 
16: 
17: 
18: 
19: 
20: 
21: 
22: 
23: 
24: 
25: 
26: 
27: 
28: 
29: 
30: 
31: 
32: 
33: 
34: 
35: 
36: 
37: 
38: 
39: 
40: 
41: 
42: 
43: 
44: 

/* 09prg04.c
   Seçerek Sıralama (Selection Sort) Algoritması ile bir
   dizinin elemanlarını büyükten küçüğe dogru sıralar */

#include <stdio.h>

#define n 10

int main(void)
{
   int   a[n] = {100, -250, 400, 125 ,550, 900, 689, 450, 347, 700};
   int   i, j, k, eb;

   /* Dizinin kendisi */
   printf("Once : ");
   for(k=0;k<n;k++)
      printf("%5d ",a[k]);

   /* Sırala */
   for(k=0; k<n; k++){

      eb = a[k]; 
       i = k;

       for(j=k+1; j<n; j++)
          if( a[j]>eb ){
            eb = a[j];
             i = j; 
          }

       a[i] = a[k];
       a[k] = eb;
   }

   /* Sıralama bitti */
   printf("\nSonra: ");
   for(k=0; k<n; k++)
      printf("%5d ",a[k]);

   printf("\n");

 return 0;
}

ÇIKTI

Once :   100  -250   400   125   550   900   689   450   347   700
Sonra:   900   700   689   550   450   400   347   125   100  -250


Kabarcık Sıralama (Bubble Sort):
Yanyana elemanları karşılaştırarak yer değiştir biçimde sıralamadır. Algoritmanın uygulaması Program 10.5'de gösterilmiştir.
Bu algoritmanın karmaşıklığı: (n-1)2 dir.

Program 10.5: Kabarcık Sıralama (Bubble Sort) Algoritması
01: 
02: 
03: 
04: 
05: 
06: 
07: 
08: 
09: 
10: 
11: 
12: 
13: 
14: 
15: 
16: 
17: 
18: 
19: 
20: 
21: 
22: 
23: 
24: 
25: 
26: 
27: 
28: 
29: 
30: 
31: 
32: 
33: 
34: 
35: 
36: 

/* 09prg05.c
   Kabarcık Sıralama (Bubble Sort) Algoritması ile bir
   dizinin elemanlarını büyükten küçüğe dogru sıralar */

#include <stdio.h>

#define n 10

int main(void)
{
   int   a[n] = {100, -250, 400, 125 ,550, 900, 689, 450, 347, 700};
   int   j,k,gecici;

   /* Dizinin kendisi */
   printf("Once : ");
   for(k=0; k<n; k++)
      printf("%5d ",a[k]);

   /* Sırala */
   for(k=0; k<n-1; k++)
   for(j=0; j<n-1; j++)
      if( a[j]<a[j+1] ){
         gecici = a[j];
           a[j] = a[j+1];
         a[j+1] = gecici;
      }

   /* Sıralama bitti */
   printf("\nSonra: ");
   for(k=0; k<n; k++)
      printf("%5d ",a[k]);

   printf("\n");

  return 0;
}

ÇIKTI

Once :   100  -250   400   125   550   900   689   450   347   700
Sonra:   900   700   689   550   450   400   347   125   100  -250



10.5 Karakter Dizileri (Strings)

C dilinde, karakter dizileri oldukça sık kullanılır. Sadece karakter dizilerine özel olarak, karakter dizilerinin sonuna sonlandırcı karakter olarak adlandırılan bir simge eklenir. Sonlandırcı karakter, işlemlerin hızlı ve etkin bir biçimde yapılabilmesine olanak sağlar[2].
Sonlandırıcı karakter:
  • dizinin bittiği yeri gösterir,
  • ASCII tablosunun sıfır numaralı ('\0') karakteridir.
Karakter dizilerine iki şekilde başlangıç değeri verilebilir. 
      char s[7] = {'d','e','n','e','m','e','\0'};
yada 
      char s[7] = "deneme";

Birinci tanımlamada sonlandırıcı karakter programcı tarafından konmalıdır. Ikinci tanımlamada ise buna gerek yoktur. Çünkü, sonlandırıcı karakter bu atamayla, derleyici tarafından eklenir.

NOT

char s[7] = "deneme";

ataması geçeli olmasına rağmen, aşağıdaki atama geçersizdir:

char s[7];
char s = "deneme";

Karakter dizileri gets() fonksiyonu ile klavyeden okunabilir. 
     char ad[20];
     ...
     gets(ad);

Karakter dizleri veya katarlar Bölüm 12'de daha ayrıntılı işlenecektir. Burada sadece iki basit örnek sunulmuştur. Program 10.6'da bir karakter dizisinin uzunluğunun nasıl bulunduğu, Program 10.7'de ise bir karakter dizisinin tersyüz edilişi gösterilmiştir. İnceleyiniz.

Program 10.6: Bir karakter dizisinin uzunluğunu bulur
01: 
02: 
03: 
04: 
05: 
06: 
07: 
08: 
09: 
10: 
11: 
12: 
13: 
14: 
15: 
16: 
17: 
18: 
19: 
20: 
21: 

/* 09prg06.c: Bir karakter dizisinin uzunluğunu bulur */

#include <stdio.h>

int main(void)
{
   char s[40];
   int  k = 0;

   /* diziyi oku */
   printf("Bir seyler yazin : ");
   gets(s);

   /* sonlandırıcı karaktere kadar karakterleri say */
   while( s[k]!='\0' )
      k++;
 
   printf("Dizinin uzunlugu : %d\n",k);

 return 0;
}

ÇIKTI

Birseyler yazin  : Gazintep Universitesi
Dizinin uzunlugu : 21


Program 10.7: Bir karakter dizisinin tersini bulur
01: 
02: 
03: 
04: 
05: 
06: 
07: 
08: 
09: 
10: 
11: 
12: 
13: 
14: 
15: 
16: 
17: 
18: 
19: 
20: 
21: 
22: 
23: 
24: 
25: 
26: 
27: 

/* 09prg07.c: Bir karakter dizisini tersyüz eder */

#include <stdio.h>

int main(void)
{
   char s[40], gecici;
   int  i, n;

   /* diziyi oku */
   printf("Bir seyler yazin : ");
   gets(s);

   /* sonlandırıcı karaktere kadar */
   for(n=0; s[n] != '\0'; n++)
      ;

   for(i=0; i<n/2; i++){
      gecici   = s[n-i-1];
      s[n-i-1] = s[i];
      s[i]     = gecici;
   }

   printf("Tersi            : %s\n",s);

 return 0;
}

ÇIKTI

Bir seyler yazin : Deneme
Tersi            : emeneD



10.6 Çok Boyutlu Diziler

Bir dizi aşağıdaki gibi bildirildiğinde bir boyutlu (tek indisli) dizi olarak adlandırılır. Bu tip dizilere vektör denir. 
    float a[9];

Bir dizi birden çok boyuta sahip olabilir. Örneğin iki boyutlu b dizisi şöyle tanımlanabilir: 
    float b[9][4];

İki boyutlu diziler matris olarak adlandırılır. ilk boyuta satır, ikinci boyuta sütün denir. Yukarıda b matrisinin eleman sayısı 9x4=36 dır. Bu durumda, genel olarak bir dizi şöyle gösterilir: 



Tablo 10.1: Dizlerin Bildirimi




Dizi ÇeşitiGenel BildirimiÖrnek


Tek boyutlu diziler (Vektörler)tip dizi_adı[eleman_sayısı]int veri[10];


İki boyutlu diziler (Matrisler)tipdizi_adı[satır_sayısı][sutun_sayısı]float mat[5][4];


Çok boyutlu dizilertipdizi_adı[boyut_1][boyut_2]...[boyut_n];double x[2][4][2];







Çok boyutlu diziler tek boyuta indir generek bellekte  tutulurlar. Tek indisli dizilerde olduğu gibi, çok indisli dizilere de başlangıç  değeri vermek mümkün. Örneğin 3 satır ve 4 sütünlu (3x4=12 elemanlı) bir x matrisinin elemanları şöyle tanımlanabilir: 


    int x[3][4] = {11,34,42,60, 72,99,10,50,  80,66,21,38};


yada 


    int x[3][4] = {11,34,42,60,  /* 1. satır elemanları */
                   72,99,10,50,  /* 2. satır elemanları */
                   80,66,21,38}; /* 3. satır elemanları */


Bu matris ekrana matris formunda yazılmak istendiğinde: 


     for(i=0; i<3; i++)
     {
       for(j=0; j<4; j++)
          printf("%4d",x[i][j]);

       printf("\n");
     }


çıktısı: 


  11  34  42  60
  72  99  10  50
  80  66  21  38


şeklinde olacaktır. 

Program 10.8, iki matrisin toplamını başka bir matrise aktarır. Matris  toplamı  formülü ile  tanımlıdır. İnceleyiniz. 



Program 10.8: İki matrisin  toplamı




01: 
02: 
03: 
04: 
05: 
06: 
07: 
08: 
09: 
10: 
11: 
12: 
13: 
14: 
15: 
16: 
17: 
18: 
19: 
20: 
21: 
22: 
23: 
24: 
25: 
26: 
27: 
28: 
29: 
30: 
31: 
32: 
33: 
34: 
35: 
36: 
37: 
38: 
39: 
40: 



/* 09prg08.c: iki matrisin toplamı */

#include <stdio.h>

#define SAT 2
#define SUT 3

int main()
{
    int a[SAT][SUT] = {5, 3, 7,  0, 1, 2};

    int b[SAT][SUT] = {1, 2, 3,  4, 5, 6};
    int c[SAT][SUT];
    int i, j;

    puts("A Matrisi:");
    for(i=0; i<SAT; i++){
      for(j=0; j<SUT; j++)
         printf("%4d",a[i][j]);
      printf("\n");
    }

    puts("B Matrisi:");
    for(i=0; i<SAT; i++){
      for(j=0; j<SUT; j++)
         printf("%4d",b[i][j]);
      printf("\n");
    }

    puts("\nC Matrisi:");
    for(i=0; i<SAT; i++){
       for(j=0; j<SUT; j++){
         c[i][j] = a[i][j] + b[i][j];
         printf("%4d",c[i][j]);
       }
       printf("\n");
    }

  return 0;
}







ÇIKTI





A Matrisi:
   5   3   7
   0   1   2
B Matrisi:
   1   2   3
   4   5   6

C Matrisi:
   6   5  10
   4   6   8










Program 10.9, iki kare matrisin çarpımı başka bir matrise aktarır. Matris  çarpımı  formülü ile  tanımlıdır. 



Program 10.9: İki matrisin  çarpımı




01: 
02: 
03: 
04: 
05: 
06: 
07: 
08: 
09: 
10: 
11: 
12: 
13: 
14: 
15: 
16: 
17: 
18: 
19: 
20: 
21: 
22: 
23: 
24: 
25: 
26: 
27: 
28: 
29: 
30: 
31: 
32: 
33: 
34: 
35: 
36: 
37: 



/* 10prg09.c: 3x3 boyutundaki iki kare matrisin çarpımı */

#include <stdio.h>

#define N  3

int main()
{
    int a[N][N], b[N][N], c[N][N];
    int i,j,k,toplam;

    puts("A Matrisini girin:");
    for(i=0; i<N; i++)
       for(j=0; j<N; j++)
          scanf("%d",&a[i][j]);

    puts("B Matrisini girin:");
    for(i=0; i<N; i++)
       for(j=0; j<N; j++)
          scanf("%d",&b[i][j]);


    puts("\nC Matrisi:");
    for(i=0; i<N; i++){
       for(j=0; j<N; j++){
      
          for(toplam=0, k=0; k<N; k++)
             toplam += a[i][k]*b[k][j];

          c[i][j] = toplam;
          printf("%4d",c[i][j]);
       }
       printf("\n");
    }

 return 0;
}







ÇIKTI





A Matrisini girin:
5   3   7
0   1   2
9   0   4
B Matrisini girin:
1   2   3
4   5   6
7   8   9

C Matrisi:
  66  81  96
  18  21  24
  37  50  63












10.7   Dizilerin Fonksiyonlarda  Kullanılması





Diziler de sıradan değişkenler gibi bir fonksiyona parametere  olarak akratılabilir. Fakat, aktarma kuralı biraz farklıdır. Her zaman dizinin  yanında boyutunun da bilinmesi gerekir. 





Program 10.10'da, bir dizinin elemanlarının yazdırılması işi  bir fonksiyona yaptırılmıştır. Fonkisyona parametre olarak dizinin yanında  boyutu da ilave edilmiştir. İnceleyiniz. 



Program 10.10: Bir dizinin  yazdırılması




01: 
02: 
03: 
04: 
05: 
06: 
07: 
08: 
09: 
10: 
11: 
12: 
13: 
14: 
15: 
16: 
17: 
18: 
19: 
20: 
21: 
22: 
23: 
24: 



/* 10prg10.c: bir dizinin yazdırılması */

#include <stdio.h>

void dizi_yaz(float x[], int n);

int main(){

   float kutle[5]= { 8.471, 3.683, 9.107, 4.739, 3.918 };

   dizi_yaz(kutle, 5);

   return 0;
}

void dizi_yaz(float x[], int n)
{
   int i;

   for(i=0; i<n; i++)
      printf("%7.3f", x[i]);

   printf("\n");
}







ÇIKTI





  8.471  3.683  9.107  4.739  3.918












Eğer dizi boyutu #define önişlemcisi ile belirtilirse  boyutun ayrıca parametre olarak kullanılmasına gerek youktur. Bu durumda Program  10.10 şöyle değiştirlebilir: 


    ...
    #define BOYUT 5
    void dizi_yaz(float x[]);
   
    void main(void)
    {
      float kutle[BOYUT]= { 8.471, 3.683, 9.107, 4.739, 3.918 };
      dizi_yaz(kutle); 
    }
    ...






Program 10.3'de bir dizinin en büyük elemanının nasıl  bulunduğu gösterilmişti. En büyük elemanı bulma işlemi bir fonksiyona nasıl  yaptırıldığı Program 10.11'de gösterilmiştir. 



Program 10.11: Bir dizinin en büyük  elemanının bulunması




01: 
02: 
03: 
04: 
05: 
06: 
07: 
08: 
09: 
10: 
11: 
12: 
13: 
14: 
15: 
16: 
17: 
18: 
19: 
20: 
21: 
22: 
23: 
24: 
25: 
26: 
27: 
28: 
29: 
30: 
31: 



/* 10prg11.c
   Bir dizinin en büyük elemanının fonksiyonla bulunması */

#include <stdio.h>

/* n elemanlı bir dizinin enbüyük elemanını gönderir */
int enBuyuk(int a[], int n)
{
   int k, en_buyuk_eleman;

   /* ilk eleman en büyük kabul ediliyor */
   en_buyuk_eleman = a[0];

   for(k=1; k<n; k++)
      if( a[k]>en_buyuk_eleman ) 
          en_buyuk_eleman = a[k];

   return en_buyuk_eleman;
}

int main()
{
   int   a[10] = {100, -250, 400, 125 ,550, 900, 689, 450, 347, 700};
   int   eb;

   eb = enBuyuk(a,10); 

   printf("En buyuk eleman = %d\n",eb);

 return 0;
}







ÇIKTI





En buyuk eleman = 900












Son olarak, bir kare matrisin iz (trace) değerini bulup ekrana  yazan bir fonksiyon Program 10.12'de verilmişitir. Bir kare matrisin izi,  matrisin asal köşegen üzerinde bulunan elemanların toplamı olarak tanımlıdır. Bu  tanıma göre, aşağıdaki matrisin izi 2 + 8 + 4 = 14 tür.. 





 

İz  matematiksel olarak şöyle gösterilir: 



 



Program 10.12: Bir matrisin izi




01: 
02: 
03: 
04: 
05: 
06: 
07: 
08: 
09: 
10: 
11: 
12: 
13: 
14: 
15: 
16: 
17: 
18: 
19: 
20: 
21: 
22: 
23: 
24: 
25: 
26: 
27: 
28: 
29: 
30: 
31: 
32: 
33: 
34: 
35: 
36: 
37: 



/* 10prg12.c
   Bir 3x3 bir matrisin izinin fonksiyonla bulunması */

#include <stdio.h>

double iz(double a[][3], int);

int main()
{
   double a[3][3], izA;
   int i,j;

   puts("matrisi girin:");
   for(i=0; i<3; i++)
   for(j=0; j<3; j++)
      scanf("%lf",&a[i][j]);

   izA = iz(a,3);

   printf("matrisin izi = %lf\n",izA);

 return 0;
}

double iz(double a[][3], int n)
{
   int i;
   double toplam = 0.0;


   for(i=0; i<n; i++)
       toplam += a[i][i];

   return toplam;
}









ÇIKTI





matrisi girin:
2  1  -5
3  8  6
7  1  4
matrisin izi = 14.000000












Matrisler, fonksiyonlara parametre olarak geçirilirken ikinci  boyununda verildiğine dikkat edin. 














































Hiç yorum yok:















Yorum Gönder




















        

      







Kaydol:
Yorumlar (Atom)





















































































Top


Copyright © 2014 Nadir Kayıkçı